Genel

Vitamin Desteği

Yazar author-avatar
Üzerinde 7 Ocak 2022
0 yorumlar
vitamin

   Vitaminler ve mineraller günde milyonlarcasını gerçekleştirdiğimiz kimyasal reaksiyonların hammaddesi veya kofaktörü olabilirler. Vücudumda protein sentezi, enerji üretimi , hormon yapımı ve yıkımı aklınıza gelen her dönüşüm mutlaka vitamin mineral yardımına ihtiyaç duyar. Bu nedenle eksikliği yaşandığında mutlaka takviye olarak dışarıdan alınması gerekir. Daha detaylı öğrenmek istediğiniz bir konu varsa bize iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Aynı şekilde daha fazla içerik için diğer yazılarımıza göz atabilirsiniz. 

İçindekiler;

vitamin
Vitamin

   Vitamin ve mineral besin destekleri; tek başlarına veya birlikte kullanılabilen, kapsül, tablet, toz, solüsyon vb. şeklinde satılan konsantre formda kaynaklardır. Bunlar küçük birim miktarlarda (doz) alınmak üzere tasarlanmıştır ve alışılan besin şeklinde değillerdir. Bunların kullanım amacı normal diyetle alınamayan veya eksikliği yaşanan vitamin veya mineralleri takviye etmektir. Daha detaylı öğrenmek istediğiniz bir konu varsa bize iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Aynı şekilde daha fazla içerik için diğer yazılarımıza göz atabilirsiniz. Daha detaylı öğrenmek istediğiniz bir konu varsa bize iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz. 

Vitamin ve Mineral Yetersizliklerinin Temel Nedenleri

  • Vitamin ve mineraller bakımında zengin besinlerin yeterli ve dengeli miktarlarda tüketilememesi,
  • Besinlerin satın alınması, hazırlanması, pişirilmesi ve saklanması sırasında oluşan besin ögesi kayıpları,
  • Sindirim veya Emilim bozuklukları ve bu bozukluklara sebep olan hastalıkların varlığı, bağırsak sağlığının yitirilmesi. Bağırsak flora bozuklukları.
  • Enfeksiyonlar, parazitler ve mantarlar
  • İlaç (doğum kontrol hapları, diyabet ilaçları gibi), alkol veya sigara kullanımı,
  • Beslenme bilinci ve eğitimindeki yetersizliklerdir.
  • Sosyo ekonomik yetersizlikler, alım gücü azlığı.
  • Yoğun vitamin harcanmasına neden olan etmenler (Stres, aşırı spor, çok çalışmak, çöp gıdalar tüketmek, kafein benzeri uyaran tüketimi vb.) 

Vitamin Eksiklikleri

   Vita Latincede hayat demektir vitamin ve mineral eksikliklerinin ilişkilendirilemeyeceği bir hastalık yoktur. Ancak çeşitlerine göre sıklıkla vitamin ve hastalık ilişkilendirilmesi aşağıdaki gibidir.

Tiamin B1 Vitamin Eksikliği

   Rafine edilmiş tahıl tüketiminin armasıyla yaygınlığı artan bu vitaminin eksikliği nadir görülür. Eksikliğinde ensefolapati, beriberi ve uzuvlarda algıda bozulma ve güçsüzlük gibi bulgular görülebilir.

Riboflavin (B2) Vitamin Eksikliği

   Sıklıkla eksikliği görülebilen bu vitamin vücutta en çok kullanılan vitaminlerin başında gelir. Metilasyonun bel kemiklerinden biridir.  Eksiklğinde, boğaz ağrısı, çatlamış dudaklar ve ağız köşelerinde iltihaplanma ile ağrılı kırmızı dile neden olur.Gözlerde  kaşıntı, sulanma, kanlanma ve ışığa duyarlılık meydana gelebilir. Riboflavin eksiklikliklerinde bir tür anemi türü olan kırmızı kan hücresi sayısı azalması yaşanabilir.

Niasin-Nikotinamid (B3) Vitamin Eksikliği

   Eksiklğinden daha tehlikeli bir durum varsa o da fazlalığıdır. Vücutta metilasyonu durdurucu frenleyici etki gösterir. Bu artmış metillenmede faydalı olsa da toplumda daha sık görülen metilasyon azlığında kötü etkiye sahiptir.Yine de nadiren de olsa niasin eksikliğine bağlı  diyare dermatolojik rahatsızlıklar ve damans görülebilir.

Pantotenik Asit (B5) Vitamin Eksikliği

   Sinirlilik öfkelenme ve yorgunlukla sonuçlanır.

Pridoksal (B6) Vitamini Eksikliği

   Magnezyum ve kalsiyumun hücre içine taşınmasında kofaktör olarak görev yapar. C vitamini ve D vitamini içinde sinerjik bir etki göstermektedir. Son dönemlerde çölyak , chron hastalığı, ülseratif kolit gibi sindirim ve emilim problemlerinde aktif olarak iyileştirici rol alır.

Biotin (B7) Vitamini Eksikliği

   Geçmiş yüzyılda beslenme ve diyetetik öğrencilerine eksikliği nadir olarak anlatılan bu vitamin artmış kahve gibi uyarıcı içecek ve yiyecek tüketiminin artmasıyla beraber artık ciddi eksikliği görülebilen bir vitamin halini almıştır. Eksikliğinde ciddi saç dökülmeleri ve saçın uzamaması ile bozulmuş cilt sağlığıyla ilişkilendirilebilir.

Folat (B9) Vitamini Eksikliği

   Toplumda çok yaygın olarak karşımıza çıkar. Başlı başına bir metilasyon aşaması olan folatın eldesi için folik asidin folata metillenmesi gerekir.  Protein üreitimi aksar, sinirsel hasar meydana gelir, megaloblastik anemi görülür, iştahsızlık yaşanır, depresyon durumu görülür. Bu ve benzeri bulgular sadece folat eksikliğinin bir kısmıdır. Folat eksikliği ayrıca genetik mutasyonlar kaynaklı da görülür.

Kobalamin (B12) Vitamini Eksikliği

   En yaygın vitamin eksikliklerinden biridir. Destek kullanımına rağman kan değerinde yükselmeler yaşanması sık hale gelmiştir. Yaygın kullanılan mide asit inhibitörlerinin midede asidi azaltarak intrensek faktörlerin salınımını azalttığı bilinmektedir.Bu durum B12 nin emilimini ve metillenmesini olumsuz etkiler. Ayrıca son yıllarda bir akım haline gelen veganlık da bu vitaminin temini yönünden risk faktörüdür. Bu vitaminin eksikliğinde bilişsel rahatsızlıklar, unutkanlık, dalgınlık, enerji azlığı, saç dökülmesi, anemi(kansızlık) gibi pek çok hastalık görülebilir.

Askorbat - Askorbik Asit C Vitamini Eksikliği

   Kadim yıllarda gemicilerde skorbüt denen diş eti rahatsızlıkları ile keşfedilmiş bir vitamindir. Diş etlerinin yapısında bulunan  bağ doku(kolajen) sentezi için vücudun ihtiyacı vardır. Bağışıklık sisteminin bel kemiği olan bu vitamin, diğer suda çözünen vitaminler gibi günlük olarak temin edilmelidir.

Retinol A Vitamini Eksikliği

   Balıklarda ve bazı hayvansal kaynaklı gıdada vitaminin direk kendisi yani  retinol olarak bulunabilir. Ancak çoğu zaman vücut bu vitamini provitamin olarak örneğin havuçtan gelen karoten,  karidesten gelen  astaksantin gibi. elde eder. Eksikliğinde görme problemleri ve ileri eksikliğinde gece körlüğü görülür. A vitamini dışarıdan destek olarak alırken dikkat edilmesi gereken bir vitamindir. Yapılan araştırmalarda sigara kullanımı veya hava kirliliğine maruziyet gibi durumlarda kullanılan A vitaminin akciğer kanseri gelişimi ile ilgisi bulunmuştur.

Kolekalsiferol D Vitamini Eksikliği

   Güneşten gelen UVB ışınlarının yardımı ile vücutta kendi başına sentezlenebilir. Ancak buna rağmen son yıllarda eksikliğine sıklıkla rastlanan bir vitamindir. Bu doğru zamanda ve doğru şekilde güneşlenme yapmamaktan kaynaklanmaktadır. Günümüzde D vitaminin sadece kemik sağlığı ve büyümede etkili olmadığı nihayet anlaşılmıştır. Bu vitamin pandemi yıllarında viral enfeksiyonların öldürücülüğünü en çok azaltan vitamin olarak kabul görmüştür. İmmün(bağışıklı sistemi), sindirim sistemi, sinir sistemi ve hormonal sistem üzerinde doğrudan iyileştirici etkilere sahiptir. Güneşten gelen sülfürlü hali oral alımlardan çok daha fazla faydalı olsa da oral alımla da pek çok rahatsızlığın seyri iyileşebilir. 25(OH)D ölçümü mümkündür. Kanda 30 ng/mL  den yüksek olması referans olarak kabul edilse de günümüzde pek çok hekim 50 ng/mL den yülksekte olması gerektiğine ve bunun toksik olmadığına inanmaktadır. Turk J Osteoporos 2014;20(2):71-74  dergisinde D vitamini ile ilgili bir makalede  toksik dozu 150ng/ml olarak kabul edildiği artık literatürde de görülmektedir.

Tokoferol E Vitamini Eksikliği

   Yağlı tohumlarda(Kavrulmamış Fındık, ceviz, badem gibi) ve kaliteli yağlı meyvelerde(Zeytin, avokado gibi) bolca bulunan bir vitamindir. Rafine yağların tüketilmediği yakın geçmişte eksikliği çok nadir görülürken günümüzde çok fazla eksik bireye rastlanmaktadır. Üreme sistemi problemleri başta olmak üzere deri sağlığının bozulması, sinir uyarılarının zayıf iletimi gibi problemler E vitamini eksikliği ile ilişkilendirilir.  Kanda 12 μmol/L’den az  bulunması eksik olarak tanımlanmaktadır.

Filokinon K1 Vitamini Eksikliği

   Kanın pıhtılaşması rol alan bu vitamin pek çok koyu yeşil yapraklı bitkide doğal olarak bulunur. Eksikliğinde aşırı kanamalı adetlere, iç kanamalara neden olur. Bazı durumlarda çocuk doktorları  prematüre  ve yenidoğan bebeklere K1 desteği vererek iç kanamayı engellerler.

Menakinon K2 Vitamini Eksikliği

   Bağırsaklardaki dost bakteriler tarafında üretilebilen bu vitamin fermente gıdalarda ve hayvansal kaynaklı gıdalarda bulunur. Kemik sağlığı ile ilgisi olan bu vitaminin kanın pıhtılaşması ile ilgisi azdır. Eksikliğinde kemik erimeleri ve damar sağlığı bozuklukları görülebilir. G6PD enzim eksikliklerinde K vitaminleri dikkatli kullanılmalıdır.

Daha yeni Kadın Hastalıkları
Geri git

Bir yanıt yazın